Bureau Kett Paul Verstegen; journalist & tekstschrijver

3jan/130

Velps klooster verscholen in het groen

Verborgen in het groen in Velp ligt het voormalig Jezuïetenklooster Mariëndaal. Sinds een jaar is in dit historische pand uit de negentiende eeuw een zorghotel gehuisvest. In deze woon- en leefgemeenschap kunnen senioren veilig en comfortabel in een prachtige omgeving van hun oude dag genieten.

In 1862 komen enkele Jezuïeten vanuit Ravenstein naar Velp, op zoek naar een plek om hun priesterstudenten te huisvesten en onderwijzen. Monseigneur De la Geneste, rector van het Graafse Gasthuis, verkoopt de orde een boerderij en een stuk grond van ongeveer acht hectare. De boerderij is de oude boerenhoeve Lievendaal, die bij het landgoed Veenzicht hoort. De Jezuïeten hebben de Mariaverering hoog in het vaandel staan. Daarom combineren ze de naam van deze heilige met die van de boerderij voor het nieuwe complex, dat ze op die plek in een tijdbestek van drie jaar gaan bouwen. Het klooster wordt Mariëndaal gedoopt.

Oldenzaal
Medio negentiende eeuw verrijst er dus een groot gebouw langs de weg van 's-Hertogenbosch naar Nijmegen. Het ontwerp komt van de hand van architect pater Albert Slootmaekers S.J. Het gebouw ligt midden in een park, dat wordt aangelegd in de Engelse Landschapsstijl met gazons, randbeplanting en alleenstaande bomen. In 1887 breiden de paters het klooster verder uit met een voorziening voor oudere priesters. Dit krijgt de toepasselijke naam Oldenzaal.

Zielzorg
De Jezuïeten leiden niet alleen hun novicen op in Mariëndaal. Vanuit het klooster verrichten zij ook zielzorg in de omgeving van Velp, Grave en Reek, en zelfs verder tot aan de andere kant van de wereldbol: de eerste missionarissen voor de Java-missie worden vanuit Mariëndaal uitgezonden. De gloriejaren zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog. In die tijd melden zich jaarlijks ongeveer nieuwe 25 kandidaten voor de orde. Dit enthousiasme neemt in de jaren zestig drastisch af, met slechts af en toe nog één kandidaat.
In 1965 vieren de Jezuïeten dat ze honderd jaar aanwezig zijn in Velp. Een jaar later vertrekken ze echter naar Venlo. Ze verkopen het klooster en het bijbehorende landgoed aan de Sint-Jozefstichting uit Breda. Deze organisatie vestigt De Binckhof in het pand. Dit is een instituut voor mensen met een geestelijke handicap. Het landgoed wordt voor een groot deel bebouwd met moderne paviljoens voor de bewoners van De Binckhof. Tevens is het instituut een belangrijke werkgever voor de inwoners van Velp.

Jezuïeten
De Sociëteit van Jezus, bekend als de Jezuïeten, is een katholieke religieuze orde die in 1534 in Parijs wordt opgericht door een groep studievrienden rond Ignatius van Loyola. Het aanvankelijke doel was hulp aan de naasten, vooral zieken. Paus Paulus III keurt de sociëteit in 1540 goed. Het is de grootste mannelijke katholieke orde met ongeveer negentienduizend leden. Jezuïeten leven niet noodzakelijk in kloosters. Net als veel andere orden zijn zij gehouden tot kuisheid, armoede en gehoorzaamheid. Ze onderscheiden zich vooral van anderen door absolute gehoorzaamheid aan de paus. Een pater Jezuïet zet veelal achter zijn naam de afkorting S.J. van Societas Jesu. Veel Jezuïeten zijn leraar, maar zij vervullen ook andere beroepen, zoals advocaat en econoom.
In de negentiende eeuw komen de Jezuïeten in Velp terecht als de orde in Ravenstein uit haar jasje groeit. In het vestingstadje zijn weinig uitbreidingsmogelijkheden, dus gaan ze op zoek naar een nieuwe locatie. Ze kiezen voor Velp omdat ze verwachten dat de nog aan te leggen spoorlijn van 's-Hertogenbosch naar Nijmegen langs de Rijksweg zou lopen. Dit gaat echter niet door als blijkt dat de bodem niet geschikt is. Daarom wordt gekozen om de Maas bij Ravenstein over te steken. Dit heeft tot gevolg dat de paters jarenlang per koets op en neer naar het station in Ravenstein moeten om hun novicen en leraren op te halen en weg te brengen.

Herontwikkeling
Inmiddels is De Binckhof opgegaan in Stichting Dichterbij. De organisatie is enige tijd geleden vertrokken uit het klooster. Aan de Kastanjelaan zijn woningen gebouwd voor hun cliënten. Ook is er een gemeenschapshuis voor alle inwoners van Velp gerealiseerd. In de nabije toekomst gaat een deel van het gebied ontwikkeld worden tot een nieuwe woonwijk. Er komen onder meer woningen voor starters en senioren, en een brede school. Dan is er nog het restant van het oude landschapspark. Dit terrein heeft bijzondere natuurwaarde. Daarom is het verpacht aan het Brabants Landschap voor het beheer en het onderhoud. Het landgoed is onder andere een belangrijk leefgebied voor dassen. In overleg met de Stichting Dichterbij is het gebied omgedoopt in landgoed Mariëndaal. Het honderdvijftig jaar oude klooster is een Rijksmonument en blijft behouden. Het pand doet tegenwoordig functie als woon- en leefgemeenschap voor senioren.

Filed under: Artikelen Leave a comment
Comments (0) Trackbacks (0)

No comments yet.


Leave a comment

No trackbacks yet.